शिवरात्रि, भस्म, भस्मासुर, विनाश र पुनर्जागरण

शिवरात्रि, भस्म, भस्मासुर, विनाश र पुनर्जागरण

शिवरात्रि केवल पूजा–पाठको पर्व होइन, यो जीवनको गहिरो दर्शन हो। भगवान शिवको स्वरूपमै विनाश र पुनर्जागरणको सन्तुलन छ। उहाँ संहारका देवता भए पनि त्यो संहार सृष्टिको अन्त होइन, नयाँ आरम्भको आधार हो।

🌙 शिवरात्रि: अन्धकारबाट उज्यालोतर्फ

रात्रि अन्धकारको प्रतीक हो, र ‘शिव’ कल्याणको। शिवरात्रि भनेको अज्ञान, अहंकार र नकारात्मकताको अन्धकारलाई जलाएर ज्ञान र चेतनाको उज्यालो ल्याउने रात हो। यही रात ध्यान, व्रत र जागरणमार्फत आत्मशुद्धि गर्ने अवसर मानिन्छ।

भस्म : अन्तिम सत्यको प्रतीक

शिवले शरीरभरि भस्म लगाउनुको अर्थ गहिरो छ। भस्मले सम्झाउँछ । सबै भौतिक वस्तु अन्ततः राख बन्छन्।

धन, सौन्दर्य, शक्ति, पद, सबै क्षणभंगुर छन्। भस्म वैराग्यको चिन्ह हो। यसले अहंकार जलाएर आत्मबोधमा पुग्न प्रेरित गर्छ। शिवको सन्देश स्पष्ट छ:  अन्तिम सत्य आत्मा हो, शरीर होइन।

भस्मासुर: अहंकारको परिणाम

पौराणिक कथाअनुसार, एक असुरले कठोर तपस्या गरेर शिवबाट वरदान पाए , जसको टाउकोमा हात राखे पनि भस्म हुने शक्ति। त्यो असुर भस्मासुर नामले चिनियो। तर शक्ति पाएपछि उसले अहंकार गर्‍यो र शिवलाई नै भस्म गर्न खोज्यो। अन्ततः भगवान विष्णुले मोहिनी रूप लिएर भस्मासुरलाई आफ्नै टाउकोमा हात राख्न लगाई नाश गरिदिए।

यो कथा केवल मनोरञ्जन होइन । यो चेतावनी हो। शक्ति बिना विवेक विनाशको कारण बन्छ। अहंकारले अन्ततः आफैंलाई जलाउँछ।

विनाश र पुनर्जागरणको चक्र

शिव ताण्डव नृत्यको प्रतीक हुन् । जहाँ पुरानो नष्ट हुन्छ र नयाँ सृष्टि आरम्भ हुन्छ। जीवनमा पनि कहिलेकाहीँ पुराना सोच, नकारात्मक बानी र गलत विश्वासलाई ‘भस्म’ गर्नु आवश्यक हुन्छ।

विनाश डराउने कुरा होइन; यदि त्यो पुनर्जन्मको तयारी हो भने। बीउ माटोभित्र गल्छ, अनि मात्र अंकुर पलाउँछ।अहंकार गल्छ, अनि मात्र ज्ञान पलाउँछ।

 सन्देश

शिवरात्रि, भस्म र भस्मासुरको कथा हामीलाई सिकाउँछ:

अहंकार जलाऊ

शक्ति विवेकसँग प्रयोग गर

नकारात्मकता नष्ट गर

नयाँ चेतनाको जन्म गर

जीवनमा विनाश अन्त्य होइन रूपान्तरणको ढोका हो।

यस शिवरात्रिमा आफ्नो भित्रको भस्मासुर (अहंकार) लाई नष्ट गरौं र शिवतत्त्व (शान्ति, करुणा, जागरण) लाई जगाऔं।

🕉️ *ॐ नमः शिवाय* 🕉️